Tuesday, May 17, 2016

වසන්තයා VI, මහතුං මාමගෙ නව්‍ය ආර්තික මෙව්ව එක හෙවත් කඩේ උගසට තියල ගෑනුන්ට.......!

හංදියෙ කඩේ ලඟ සුපුරුදු සෙට්එක බරපතළ සාකච්ඡාවක්. මහතුං මාමයි, ධර්මෙ අයියයි, රුවන් මල්ලියි, කඩේ ලොකු මාමයි, එයාගෙ බෑනයි. කට්ටිය‍ කතා වෙන්නෙ මොකක් ගැනද මංද.....

"රටේ ආර්තිකෙත් දුවන්නෙ රිම්මෙකෙං.... ඉතිං අපි ගැන කවර කතාද" ලොකු මාම කිව්ව.

"රටේ ආර්තිකේ ගැන රට කරන අය බලාගනී.... ඔයා කඩේ බලාගත්තනං මෙහෙම වෙන්නෑනෙ...." ලොකුනැන්ද තේඑක ගහන ගමං හරස් කැපුව.

"මොකක් ගැනද උඹල මේ කතා කරන්නෙ?" බැරිම තැන මම ඇහුව. ඒකට උත්තර දුන්නෙ ධර්මෙ අයිය.

"මේකනෙ මල්ලී, ලොකුමාමා එක එකාලට ණය දීල දැං කඩේ හබක් වෙන්න යන්නෙ... බලපං ඇතුලට එබිල... දොර ලෑලි ටිකයි ශෝකේස් එකයි විතරයි.... මදිපාඩුවට නැන්ද ඉන්නව... හහ් හහ් හහ්.... එච්චරයි ඉතුරු"

"ඕකට කියන්නෙ ණයදීම කියල නෙවේ බං.... වැරදි ආර්තික කළමනාකරණය" රුවන් මල්ලි මැද්දට පැන්න.

"ණය විතරක් දීල නං මදැයි.... මේ මිනිහ එක එකීලගෙ මායංවලටත් බඩු දීල පුතේ..... ණය දුන්න නං ණය පොතේ තියෙන්න එපැයි!" නැන්ද ආවේස වෙලා වගේ කියවනව.

"හැබැයි මම නං දන්නව කඩේ ගොඩදාන විදිය...." නිස්සද්ද වෙලා හිටිය මහතුං මාම කිව්ව.

"හරි මොකද්ද උඹ කියන්නෙ?" ධර්මෙ අයිය ඇහුව.

"කරන්න තියෙන්නෙ මෙච්චරයි.... තව බඩු ටිකක් ගේනව.... සල්ලි නැත්තං මේ ශෝකේස් එක, නැත්තං කඩේ හරි උගස් තියල බඩු ටිකක් ගන්නව....."

"ඊට පස්සෙ?"

"කඩේ ලොකු අයිය කරල බෑ.... බෑනට දුන්න නං හරි...."

"ඒ මොකෑ?"

"මාත් දන්නෙ නෑ හරියටම.... හැබැයි වැඩේ හරියනව මං කියන කරමෙට කලාම.... මේක අලුත් විදියක්...."

"හරි කියපංකො...."

"ඔන්න කඩේ බඩු ටික ටික විකිනෙනකොට සල්ලි එනවනෙ.... ඊට පස්සෙ ගාමිනියගෙ පවුලටයි කොරටුවෙ මැගිලින් නැන්දටයි කීය කීය හරි දීල"

"මොකක්? ගෑනුන්ට දුන්න ටික මදිද තව දෙන්න කියන්නෙ?" නැන්ද ආයෙත් මැද්ද‍ට පැන්න.

"නෑ නෑ බං.... ඉස්සෙල්ල කියනෙක අහගනිංකො.... මේක කෙමක් වගේ වැඩක්...."

"හෑ! මොකක්?"

"ඔවවොව් බං.... අර දෙන්නට සල්ලි දීල කියනව මෙහෙම කිය කිය ගම වටේ යන්න කියල.... ඒ ගෑනු දෙන්න ඇර ඒ වැඩේට හොඳ කෙනෙක් මේ ගමේ නෑ නෙව..."

"හරි මොකද්ද කියන්නෙ?"

"කියන්නෙ මෙහෙමයි.... ලොකු මහත්තය කඩේ බංකොලොත් කරලය.... කඩේ ශෝකේස් එකත් සින්න වෙන්නය යන්නෙ... ටවුමෙං ගත්ත බඩුවල ණය තාම බේරුවෙ නැතිය.... කොහොම නමුත් මේ කිසි ප්‍රශ්නයක් නිසා ගමේ මිනිස්සුන්ට කිසි අවුලක් වෙන්න දෙන්නෙ නැතිය.... වෙනද වගේම අඩුවට පිරිසිදුව පිලිවෙලට බඩු ටික දෙනවය.... වගේ ටිකක් කිව්වම ඇති"

"oඈ? එතකොට කොහොමද බං කඩේ දියුණු වෙන්නෙ?" ධර්මෙ ඇහුව.

"උඹල මාව මරංකන්න හදන්නෙපා දැං.... මේක හරියන වැඩක් නිසයි කියල දුන්නෙ.... මේවගේ ලඩවලට වැඩිය ලොකු ලොකු තැං පාලනේ කරන කට්ටියත් කරන කරමෙයක් ඕක" ඒ කතාවට කට ඇරිච්ච පාර ලොකු මාමගෙ කටේ තිබුන සුරුට්ටු කොටෙත් බිම වැටුන.

Tuesday, May 10, 2016

වසන්තයා V, නවකවධය සහ හොරාගෙන් පේන ඇසීම.

මේ දවස්වල කතාවෙන කේස් එකක් තමයි රැග් එක. රැග් එකට විපක්ෂ වගේම පක්ෂ අදහස් තියන අයත් ඉන්නව. ඊයෙ කැළණිය විශ්වවිද්‍යාලෙ උපකුලපතිතුමා කියනව රැග්එක දෙන අය ගැන පැමිණිලි කරන්නය එයාල පියවර ගන්නංය කියල. හැබැයි මට හිතෙන හැටියට රැග් එකට විතරක් නෙවේ, මෙවැනි බොහෝ ‍විශමාචාර ක්‍රියා මඬින්න තියන ප්‍රාථමික ක්‍රමයක් තමයි පැමිණිලි කිරීම කියන්නෙ. ඇයි එහෙම කියන්නෙ?

මේ වගේ විශාල පිරිසකට එරෙහිව කෙනෙක් යම් පැමිණිල්ලක් කරල ඊට පස්සෙ විශ්ව විද්‍යාලය ඇතුලෙ යහතින් ඉන්න පුළුවන්ද? ඊට පස්සෙ ඔහුට හෝ ඇයට (සමහර විට සුළු පිරිසක් වෙන්නත් පුළුවන්) මුහුණ දෙන්න සිදුවන්නෙ රැගට වැඩිය නරක තත්වයකට වෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා පැමිණිලි ලබාගෙන රැග නැවැත්වීම කියන්නෙ ඉතාම දුර්වල විසඳුමක්. ඉස්කෝලෙ යන කාලෙ පන්තියක කවුරුහරි වැරැද්දක් කරල ගුරුවරයෙක්/විදුහල්පති ඇවිල්ල පන්තියටම ගැහුවත් පාවා නොදෙන සංස්කෘතියක් අපට තියෙන්නෙ. ඒ නිසා තමයි මේ ක්‍රමය දුර්වලයි කිව්වෙ.

මේ කියන අවුල මෙතන විතරක් තියන දෙයක් නෙවේ. රජයේ බොහෝ ආයතනවල තියන අවුලක්. සාමාන්‍යයෙන් කෙනෙකුට විරුද්ධව පැමිණිල්ලක් කරන්න ක්‍රම කිහිපයක් තියනව. කෙලින්ම පැමිණිලි කිරීම, ලිපියක් මඟින් දැන්වීම, නිර්ණාමික පෙත්සමක්‍ යොමුකිරීම ඉන් කිහිපයක්. මෙතනදි නිර්ණාමිකව පැමිණිලි කිරීමට වැඩිය අනිත් ක්‍රම ප්‍රබලයි කියල අමුතුවෙන් කියන්න ඕන නෑ. කෙලින්ම අදාල පාර්හව ගෙනල්ල පැමිණිල්ල විභාග කරන්න පුළුවන්. නිර්ණාමික පැමිණිලිවලදි සාක්ෂි හොයන්න ගියාම වැඩේ අවුල්. හැබැයි වැඩේ තියෙන්නෙ නම්ගම් සහිත පැමිණිලිවලදි අදාල පාර්ශවයන් හෙලිවීම නිසා සිදුවිය හැකි විවිධ මට්ටම්වල තර්ජනයන්ට මුහුණදීමට පැමිණිලිකරුවන්ට සිදුවීම.

ඒ වගේම "යම් පිරිසකට පමණක් බලපාන" සහ "පොදු කාරණාවලට" අදාලව යම් පැමිණිල්ලක් කිරීමට අපේ සමාජයේ තියෙන්නෙ දුර්වල පෙළඹවීමක්. උදාහරණයක් ලෙස විශ්වවිද්‍යාල රැග් කිරීම ගත්තොත්, ඊට විරුද්ධ නොවී තමන්ගෙ වැඩේ කරගෙන ගෙදර යාමට‍යි බොහෝ දෙනෙක් කැමති.

පැමිණිල්ලකදි පැමිණිලිකරුවන්ගේ ආරක්ෂාව සෑහෙන්න වැදගත්. නමුත් අපේ ආයතනවල කටයුතු යෙදිල තියෙන්නෙ මීට වෙනස්ව. උදාහරණයක් විදියට P කියල ‍කෙනෙක් X කියන කාර්යාලයට විරුද්ධව පැමිණිල්ලක් කරනව X යටත්වන/පාලනය වන A කියන අමාත්‍යාංශයට. එතනදි A අමාත්‍යාංශයේ කාර්යභාරය තමයි පැමිණිල්ලේ කියල තියන අවුලක් ඇත්තටම සිදුවෙලා තියනවද කියල සොයා බැලිම. නමුත් සමහර අවස්ථාවල සිදුවෙන්නෙ A අමාත්‍යාංශය, X කාර්යාලයෙන් නිදහසට කරුණු විමසන්නෙ අර මනුස්සය ලියපු ලිපියෙ පිටපතකුත් පෙන්නල! අම්මගෙන් නෙවේ, හොරාගෙන්ම පේන අහනව කියන්නෙ මේකට.
*****************************************
සුජීව කොකාවලගෙ Shart කතා බ්ලොග් අඩවියේ තියන මේ කෙටිකතාව තාම කියෙව්වෙ නැත්තං මෙන්න වෙලාව.